Ali Şîr Nevâî’nin Doğumunun 585. Yılı TÜRKSOY’da Uluslararası Katılımla Anıldı
TÜRKSOY’da düzenlenen anma programında, büyük şair ve mütefekkir Ali Şîr Nevâî’nin doğumunun 585. yılı Türk Dünyası’ndan geniş katılımla anıldı; etkinlikte Nevâî’nin Türk dili, edebiyatı ve kültürel birliğe katkıları akademik ve kültürel yönleriyle ele alındı.
ANKARA(Sivil İnisiyatif)Zeliha Sorkunlu/Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY), Türk dünyasının büyük şairi, devlet adamı ve mütefekkiri Ali Şîr Nevâî’nin doğumunun 585. yıl dönümü dolayısıyla Ankara’daki Genel Sekreterlik binasında kapsamlı bir anma programı düzenledi. 13 Şubat 2026 Cuma günü gerçekleştirilen etkinlik, Türk Dünyası’nın farklı ülkelerinden akademisyenleri, şairleri, yazarları, diplomatları ve kültür insanlarını bir araya getirdi.
Programa; Kazakistan’ın Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev, Türkmenistan’ın Ankara Büyükelçisi Mekan İshanguliyev, Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanı ve Özbekistan Halk Şairi Sirojiddin Sayyid, şair Usmon Azim, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü ve Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, Ali Şîr Nevâî Taşkent Devlet Özbek Dili ve Edebiyatı Üniversitesi Rektörü Akademisyen Şuhrat Sirojiddinov, Özbekistan Yazarlar Birliği Başkan Yardımcısı Gayrat Majid, Prof. Dr. Funda Toprak, Prof. Dr. Seadet Şıhıyeva, Prof. Dr. Nurboy Jabborov, Prof. Dr. Maksud Asadov ve Kırgızistan’dan Prof. Dr. Zidigerbey Saalayev’in yanı sıra çok sayıda seçkin isim katıldı.
Programın açılış konuşmasını yapan TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Ali Şîr Nevâî’nin Türk Dünyası’nın ortak vicdanını ve kültürel hafızasını temsil ettiğini belirtti. Nevâî’nin yalnızca bir şair değil, aynı zamanda Türk dilinin ve birliğinin fedaisi olduğunu vurgulayan Raev, onun eserlerinin asırlardır milyonlarca insana ilham verdiğini ifade etti.
Raev, Özbekistan’da düzenlenen Nevâî etkinliklerine katıldığını belirterek, ata mirasına gösterilen hassasiyetin önemine dikkat çekti. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in edebiyat ve kültüre verdiği desteğin, Nevâî’nin mirasının yeni nesillere aktarılmasında önemli rol oynadığını kaydetti.
Özbekistan Yazarlar Birliği Başkanı Sirojiddin Sayyid, 2021 yılının Uluslararası Türk Akademisi tarafından “Ali Şîr Nevâî Yılı” ilan edildiğini ve bu kapsamda pek çok etkinlik düzenlendiğini hatırlattı. Sayyid, Özbekistan Cumhurbaşkanı’nın girişimiyle Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde Ali Şîr Nevâî adına uluslararası bir ödül ihdas edildiğini belirtti.
Türk kültürünün tanıtılmasına, barışın ve iş birliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayan isimlere iki yılda bir verilen ödülün ilk olarak 2022 yılında Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’a takdim edildiğini aktaran Sayyid, 2025 yılında Budapeşte’de düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nde Nobel ödüllü bilim insanı Aziz Sancar’a da Ali Şîr Nevâî Uluslararası Ödülü’nün verildiğini ifade etti.
Nevâî Yılı kapsamında şairin eserlerinin farklı Türk lehçelerine çevrildiğini belirten Sayyid; “Hamse”nin Azericeye kazandırıldığını, “Mahbub ul-Kulub” adlı eserin Azerice, Karakalpakça ve Kazakça’ya aktarıldığını, ayrıca Nevâî’nin hayatını ve düşünce dünyasını konu alan çok sayıda araştırma, roman ve destanın yayımlandığını dile getirdi.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ise Nevâî’nin Türkçeyi savunma mücadelesini Kaşgarlı Mahmud’la başlayan geleneğin güçlü bir devamı olarak değerlendirdi. Nevâî’nin Türkçenin yalnızca bir konuşma dili değil, aynı zamanda yüksek bir edebiyat ve düşünce dili olduğunu ortaya koyduğunu belirten Arıcan, onun siyaset felsefesinde adalet ve merhameti merkeze alan yaklaşımının günümüz için de örnek teşkil ettiğini söyledi.
Panel bölümünde, Nevâî’nin edebî şahsiyeti, dil anlayışı, Türk lehçelerine etkisi ve çağdaş dünyadaki yeri ele alındı. Akademisyen Şuhrat Sirojiddinov, Nevâî’nin eserleri üzerine Özbekistan’da ve uluslararası alanda yürütülen bilimsel çalışmaları aktardı. Prof. Dr. Seadet Şıhıyeva, şairin Azerbaycan edebiyatına etkisini değerlendirirken, Prof. Dr. Funda Toprak Nevâî’nin dil ve üslup özelliklerini analiz etti. Prof. Dr. Nurboy Jabborov ve Prof. Dr. Maksud Asadov ise eserlerin güncel yorumlarına ilişkin sunum yaptı. Gayrat Majid de Nevâî’nin çağdaş Özbek şiirine yansımalarını ele aldı.
Programda ayrıca Özbekistan Cumhurbaşkanı Danışmanı ve Özbekistan Halk Yazarı Hayriddin Sultanov’un video mesajı yayımlandı. Sultanov, Nevâî’nin eserlerinin yüzyıllardır halk nezdinde değer görmeye devam ettiğini belirterek, onun her çağın insanına hitap eden evrensel bir bilge olduğunu vurguladı.
Etkinliğin sonunda, Türk kültürüne katkılarından dolayı bazı katılımcılara TÜRKSOY Madalyası, plaket ve teşekkür belgeleri takdim edildi. Katılımcılar, Ali Şîr Nevâî’nin mirasının Türk Dünyası’nı kültürel ve manevi bağlarla birleştirmeye devam ettiğini ifade ederek, bu tür organizasyonların ortak kültürel değerlerin yaşatılması açısından büyük önem taşıdığını dile getirdi.
Program, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
Türkiye'den ve Dünya’dan son dakika haberleri, önemli gündem yazıları, siyaset, Kültür sanat'tan Dünya haberlerine bütün konuların tek adresi www.gazetesivilinisiyatif.com'da.
